Van bijzaak naar blikvanger: Het schutblad
Bij het ontwerpen van een boek gaat veel aandacht naar het omslag en het binnenwerk. Toch wordt één onderdeel vaak vergeten: het schutblad. Terwijl juist dat het eerste is wat je ziet zodra een boek wordt geopend.
Toch is het schutblad vaak nog een snelle keuze: “doe maar blanco”. Zonde, want juist door het schutblad bewust mee te nemen in het ontwerp, kun je een boek meer samenhang, sfeer en uitstraling geven.
Tip 1: Kies bewust tussen bedrukt en onbedrukt
Je hebt de keuze tussen een blanco schutblad, een bedrukt schutblad of een onbedrukt gekleurd schutblad. Welke keuze het beste werkt, hangt af van het soort boek en de uitstraling die je wilt neerzetten.
Gekleurd schutbladpapier geeft direct sfeer aan een boek en zorgt voor een luxe uitstraling. En dit zonder enige moeite te hoeven doen. Kies een kleur en wij doen de rest. Een bedrukt schutblad kan juist meer expressie toevoegen. Denk aan een patroon, illustratie of subtiele structuur die aansluit op het ontwerp van het omslag.
Tip 2: Denk na over de functie van het schutblad
Een schutblad kan een visuele toevoeging zijn, maar ook een plek waar je extra informatie kunt verwerken. Denk bijvoorbeeld aan een tijdlijn, kaart of quote. Zeker omdat het schutblad direct zichtbaar is zodra het boek wordt geopend, krijgt deze pagina vaak meer aandacht dan gedacht.
Wil je een visueel beeld dat helpt bij de sfeeropbouw? Denk dan goed na over welke sfeer je wilt meegeven. Een rustig schutblad geeft een chique en doordachte uitstraling, terwijl een opvallend ontwerp juist direct energie aan een boek kan geven.
Tip 3: Laat het schutblad passen bij de inhoud
Het schutblad werkt het sterkst wanneer het aansluit op de inhoud van het boek. Door het schutblad af te stemmen op de doelgroep en inhoud voelt een boek meer aan als één geheel.
Bij kinderboeken zie je vaak speelse illustraties, patronen of felle kleuren terugkomen. Bij een portfolio of kunstboek kan een grafisch ontwerp juist weer goed passen. Bij managementboeken werkt een subtiel schutblad vaak beter dan een uitbundig patroon.
Tip 4: Denk na over de combinatie met de rest van het boek
Een goed schutblad staat nooit op zichzelf. Juist de combinatie met omslag, binnenwerk en afwerking bepaalt het uiteindelijke resultaat.
Kijk daarom niet alleen naar kleur, maar ook naar typografie en details, zoals leeslint of kapitaalband. Een kleur uit het omslag kan bijvoorbeeld subtiel terugkomen in het schutblad en het leeslint. Door deze elementen op elkaar af te stemmen, ontstaat meer rust en samenhang in het ontwerp.
Tip 5: Vermijd donkere vlakken op het scharnierpunt
Het is verstandig om voorzichtig te zijn met donkere kleurvlakken op het scharnierpunt van het schutblad. Op die plek ontstaat veel beweging wanneer een boek wordt geopend, waardoor inkt kan breken of beschadigen. Bij lichte kleuren valt dit minder op, maar bij donkere kleuren zal dit sneller zichtbaar zijn.
Wil je toch een donkere kleur gebruiken, overweeg dan effen gekleurd papier, waarmee je verzekerd bent van een hoogwaardig resultaat. Wil je graag donkere patronen of illustraties gebruiken? Zorg dan dat je het scharnierpunt ontziet. Het is namelijk zonde als het boek al snel slijtage laat zien.
Alles draait om samenhang
Een goed schutblad ontstaat zelden door één enkele keuze. Het is bijna altijd een combinatie van kleur, materiaal, functie en ontwerp. Door het schutblad vanaf het begin mee te nemen in het ontwerp, maak je van een vaak vergeten onderdeel juist een waardevolle toevoeging aan het boek.
Tekst en beeld: Michelle van Deuveren, Probook. Foto boven: Verschillende patronen geven deze boeken meer karakter.
Wil je PRINTmatters magazine thuis of op het werk ontvangen? Neem een proefabonnement
