Tips & Tricks: Vijf tips voor een soepel openvallend boek
Je kent het vast: een boek dat je openslaat en dat meteen weer dichtklapt. Of een publicatie die zo stug opent dat een spread nauwelijks zichtbaar is. Waarom vallen sommige boeken moeiteloos open, terwijl andere dat niet doen? Dat heeft met meerdere factoren te maken. Soms ligt het aan de binding, soms aan het papier en soms aan het formaat van het boek.
In de praktijk zien we regelmatig dat er afzonderlijk goede keuzes worden gemaakt: een mooi papier, een interessant formaat of een luxe binding, maar dat die keuzes niet goed op elkaar zijn afgestemd. Het resultaat is dan een boek dat stug opent of zelfs een echte “neusklapper” wordt. Door bij het ontwerp al rekening te houden met een aantal technische aspecten kun je veel problemen voorkomen. Hieronder vind je een aantal punten om op te letten.
Tip 1: Houd rekening met het formaat
Het formaat van een boek heeft meer invloed op het openslaan dan je misschien denkt. Hoe smaller een boek is, hoe sneller het stug aanvoelt. Bij een smal formaat ontstaat meer spanning in de pagina’s wanneer je het boek opent.
Bij bredere boeken wordt die spanning beter verdeeld, waardoor het boek soepeler opent. Maak je bijvoorbeeld een boek van 30 cm hoog en slechts 10 cm breed, dan is het verstandig een speciale bindwijze te overwegen. Bij een standaardbinding zal zo’n smal formaat vrijwel altijd wat stug aanvoelen.
Tip 2: Let op de looprichting van het papier
De looprichting van papier is ook een belangrijke factor voor een goed openslaand boek. De richting van de papiervezels bepaalt namelijk hoe flexibel het papier buigt. Voor boeken geldt dat de looprichting evenwijdig aan de rug moet lopen. Is dat niet het geval, dan ontstaat extra spanning in de pagina’s en zal het boek moeilijker openvallen. Wanneer een boek volledig bij ons wordt geproduceerd, houden wij hier uiteraard rekening mee. Lever je zelf drukwerk aan, controleer dan altijd of de looprichting van het papier correct is.
Tip 3: Kies niet te dik papier
Dikker papier voelt vaak luxer aan, maar maakt een boek ook stugger. Hoe dikker het papier, hoe meer weerstand er ontstaat wanneer het boek wordt geopend. 90 grams ongestreken papier zorgt in de meeste gevallen voor een soepel boek dat prettig leest.
Dat betekent niet dat je een kunstboek op dun papier moet drukken. Wel is het belangrijk het papier af te stemmen op formaat en binding. Kies je voor dik papier, dan kan een groter formaat of een speciale bindwijze helpen om het boek prettig te laten openen.
Tip 4: Kies de juiste binding
Ook de binding heeft grote invloed op hoe een boek opent. Een garenloos gebonden boek zal bijvoorbeeld altijd wat stugger zijn dan een genaaid boek.
Daarnaast speelt de gebruikte lijm een belangrijke rol. PUR-lijm is zeer sterk, maar ook vrij stug. Hotmelt, dat vaak standaard wordt gebruikt bij softcovers, is stevig en meestal voldoende flexibel. De meest soepele optie is koudlijm. Deze lijm blijft flexibel, waardoor het boek beter openvalt.
Combineer je een genaaide binding met koudlijm, dan krijg je een boek dat zeer vlak kan liggen, zelfs bij dikker papier of een smal formaat.
Tip 5: Overweeg een speciale bindwijze
Soms is een speciale bindwijze de beste oplossing om een boek soepeler te laten openen. Er zijn verschillende uitvoeringen die de spanning in de rug verminderen. Enkele voorbeelden zijn de Zwitserse bindwijze, waarbij het omslag alleen aan de achterzijde wordt verlijmd; de afgelijmde open rug met opgeplakte platten, waarbij de rug geheel open wordt gelaten; en Otabind, waarbij de rug van de softcover niet direct aan het omslag verlijmd is.
Deze bindwijzen zorgen allemaal voor minder spanning in de rug en daardoor voor een soepeler openvallend boek. Een bijkomend voordeel is dat je met deze speciale bindwijzen ook een bijzondere en eigen twist aan het boek kunt geven.
Alles draait om de juiste combinatie
Een boek dat prettig opent, ontstaat door de juiste keuzes van formaat, papier, looprichting en bindwijze. Door deze factoren al in de ontwerpfase op elkaar af te stemmen, voorkom je dat een mooi ontworpen boek uiteindelijk stug aanvoelt. En dat maakt een groot verschil in gebruik: een boek dat soepel opent, leest niet alleen prettiger, maar laat ook het ontwerp beter tot zijn recht komen.
Foto boven: Formaat en papier in balans: bij dit A4-boek met 90 grams Biotop papier is een standaard genaaide binding voldoende voor een prettig openvallend resultaat.
Tekst en beeld: Michelle van Deuveren, Probook
Wil je PRINTmatters magazine thuis of op het werk ontvangen? Neem een proefabonnement
